Zapraszamy na warsztaty z zaplatania chałek, tradycyjnego żydowskiego pieczywa, spożywanego przede wszystkim podczas Szabatów. 

Na wydarzenie obowiązują zapisy: warsztaty@festiwalkulturyzydowskiej.pl. Liczba miejsc ograniczona.

Zapraszamy na bezpłatne,otwarte konsultacje genealogiczne, które poprowadzi Gabriela Nowak-Dąbrowska z Fundacja Nobiscum.

Gabriela Nowak-Dąbrowska – współzałożycielka Fundacji Nobiscum, historyczka i genealożka od 17 lat pomagająca potomkom Żydów z Płocka i nie tylko w odkrywaniu swoich korzeni i rekonstruowaniu rodzinnych historii. Autorka ponad 20 publikacji, a także wystaw, artykułów i materiałów na stronie JewishPlock.eu. Od 2023 roku jest specjalistką ds. merytorycznych Domu Pamięci w Płońsku, gdzie prowadzi dalszą działalność badawczą i edukacyjną.

Premiera publikacji poświęconej historii społeczności żydowskiej Grodziska Mazowieckiego oraz nagraniom terenowym wykonanym w 2026 roku na terenie miasta, w miejscach związanych z grodziskimi Żydami, głównie na terenie dawnego getta. Autorem tekstu jest Piotr Strzemieczny, autorem nagrań Piotr Dąbrowski, a wydawcą Fundacja Nobiscum.

Zapraszamy na otwarcie wystawy „Byliśmy z Grodziska: Rodzina Szapiro” – opowieści o jednej z najważniejszych rodzin związanych z historią żydowskiego Grodziska Mazowieckiego.

Szapirowie przez kilka pokoleń byli częścią życia miasta. Wśród nich byli rabini, nauczyciele, działacze religijni i społeczni, ale także ludzie, których losy prowadziły z Grodziska do Warszawy, Piaseczna, Łodzi i dalej. To historia rodziny, która współtworzyła lokalną społeczność, a jej wpływ sięgał daleko poza Grodzisk.

Na wystawie zobaczymy fotografie, dokumenty, rękopisy i inne materiały archiwalne, które pozwalają przyjrzeć się konkretnym osobom, miejscom i wydarzeniom. Pokażemy zarówno historię grodziskiego dworu Szapiro, jak i sylwetki jego kolejnych przedstawicieli – m.in. Elimelecha Szapiro, Izraela Szapiro, Aarona Icchaka Szapiro, Kalonymusa Kalmana Szapiro – Piaseczyńskiego Rebe – oraz Jeszajahu Szapiro, „Pionierskiego Rebe”.

To nie tylko wystawa o jednej rodzinie. To próba przywrócenia pamięci o świecie, który przez dziesięciolecia był nieobecny w przestrzeni Grodziska.

Zapraszamy na spotkanie wokół „Megili życia” Chaima Arona Kapłana, jednego z najważniejszych dzienników pisanych w getcie warszawskim.

Kapłan zapisywał codzienność getta: głód, choroby, śmierć, ale też pracę, relacje między ludźmi, życie religijne i próby zachowania choćby namiastki normalności. Jego zapiski są osobistym i bardzo szczegółowym świadectwem życia w świecie, który stopniowo przestawał istnieć.

Rozmowa odbędzie się z okazji pierwszego polskiego przekładu dziennika. Porozmawiamy o samym tekście, jego znaczeniu i o tym, co daje nam dziś możliwość czytania tego świadectwa po polsku.

Gośćmi spotkania będą Justyna Majewska i Aleksandra Bańkowska.

Specjalnie przygotowany dla Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim ambientowo-dronowy koncert z wykorzystaniem nagrań terenowych z miasta, instrumentarium modularnego oraz dźwięku znalezionego pochodzącego m.in. ze starych taśm zawierających fragmenty słowa mówionego związanego z szeroko pojętą kulturą hebrajskojęzyczną.

Piotr Dąbrowski  – współzałożyciel Fundacji Nobiscum, muzyk i producent tworzący w obszarze estetyk ambient i drone, autor nagrań terenowych, w tym licznych map dźwiękowych. Nagrał kilka płyt, występował solo i z innymi artystami, był kuratorem cyklu koncertowego Sygnał/Szum. Grafik, tłumacz i przewodnik licznych grup i osób indywidualnych zainteresowanych żydowską historią Płocka i Płońska. Od 2023 roku kieruje Domem Pamięci w Płońsku.

Fundacja Nobiscum – założona w 2018 roku organizacja prowadzona przez Gabrielę Nowak-Dąbrowską i Piotra Dąbrowskiego zajmująca się działaniami na rzecz przywracania pamięci o społecznościach żydowskich Płocka, Płońska i innych miast Mazowsza. Fundacja pomaga potomkom Żydów z badaniach genealogicznych, wydaje liczne publikacje, prowadzi także stronę JewishPlock.eu. Za swoją działalność w  2023 roku założyciele fundacji otrzymali nagrodę „Chroniąc Pamięć”, w 2025 roku byli także nominowani do Nagrody POLIN. W obszarze sztuki dźwiękowej fundacja prowadziła w latach 2018 – 2023 cykl koncertowy Sygnał/Szum, wydała także sześć map dźwiękowych dokumentujących audiosferę Mazowsza.

Premiera nowego, współczesnego wydawnictwa „Księga Estery” Joanny Szumacher, przygotowanego w trzech wersjach: po polsku, hebrajsku oraz w transkrypcji fonetycznej. Publikacja nawiązuje do Purim i pozwala spojrzeć na historię Estery w nowy, współczesny sposób.

Płońsk przez stulecia był ważnym miejscem życia żydowskiej społeczności. Podczas spotkania przyjrzymy się jej historii, śladom zachowanym w dokumentach i pamięci oraz pracy, która pozwala dziś tę historię odkrywać i przywracać.

Gośćmi będą Gabriela Nowak-Dąbrowska i Piotr Dąbrowski z Fundacji Nobiscum. Od lat zajmują się badaniem historii Żydów Płocka, Płońska i innych miast Mazowsza. Prowadzą badania genealogiczne, przygotowują publikacje i wystawy, a od 2023 roku są związani z Domem Pamięci w Płońsku.

Podczas spotkania porozmawiamy o tym, co wiemy o żydowskim Płońsku, jak prowadzi się badania nad lokalną historią i w jaki sposób można dziś docierać do historii konkretnych osób i rodzin.

To będzie także opowieść o samym procesie przywracania pamięci – o archiwach, genealogii, zachowanych śladach i ludziach, którzy poświęcają swoją pracę temu, by żydowska historia Mazowsza nie pozostała tylko przypisem do historii regionu.

Fundacja Nobiscum – założona w 2018 roku organizacja prowadzona przez Gabrielę Nowak-Dąbrowską i Piotra Dąbrowskiego zajmująca się działaniami na rzecz przywracania pamięci o społecznościach żydowskich Płocka, Płońska i innych miast Mazowsza. Fundacja pomaga potomkom Żydów z badaniach genealogicznych, wydaje liczne publikacje, prowadzi także stronę JewishPlock.eu. Za swoją działalność w  2023 roku założyciele fundacji otrzymali nagrodę „Chroniąc Pamięć”, w 2025 roku byli także nominowani do Nagrody POLIN. W obszarze sztuki dźwiękowej fundacja prowadziła w latach 2018 – 2023 cykl koncertowy Sygnał/Szum, wydała także sześć map dźwiękowych dokumentujących audiosferę Mazowsza.

Gabriela Nowak-Dąbrowska – współzałożycielka Fundacji Nobiscum, historyczka i genealożka od 17 lat pomagająca potomkom Żydów z Płocka i nie tylko w odkrywaniu swoich korzeni i rekonstruowaniu rodzinnych historii. Autorka ponad 20 publikacji, a także wystaw, artykułów i materiałów na stronie JewishPlock.eu. Od 2023 roku jest specjalistką ds. merytorycznych Domu Pamięci w Płońsku, gdzie prowadzi dalszą działalność badawczą i edukacyjną.

Piotr Dąbrowski – współzałożyciel Fundacji Nobiscum, muzyk i producent tworzący w obszarze estetyk ambient i drone, autor nagrań terenowych, w tym licznych map dźwiękowych. Nagrał kilka płyt, występował solo i z innymi artystami, był kuratorem cyklu koncertowego Sygnał/Szum. Grafik, tłumacz i przewodnik licznych grup i osób indywidualnych zainteresowanych żydowską historią Płocka i Płońska. Od 2023 roku kieruje Domem Pamięci w Płońsku.

Jak wyglądało życie sportowe żydowskiej społeczności przed wojną? Jakie kluby działały w Warszawie i na Mazowszu, kim byli ich zawodnicy i jaką rolę sport odgrywał w życiu społeczności?

O tym opowiedzą dr hab. Robert Gawkowski i Stefan Szczepłek, przedstawiciele Muzeum Sportu i Turystyki w Warszawie, a także autorzy książki „Żydowska Warszawa idzie na mecz”.

Podczas spotkania będzie można przyjrzeć się historii żydowskich klubów sportowych, zawodników i kibiców, a także temu, jak pamięć o tym świecie jest dziś odzyskiwana i dokumentowana.

Punktem wyjścia do rozmowy będzie książka „Żydowska Warszawa idzie na mecz”, poświęcona historii żydowskiego sportu w Warszawie w okresie międzywojennym.

Zapraszamy na warsztaty języka jidysz prowadzone przez Martynę Steckiewicz – tłumaczkę i badaczkę języka jidysz.

Podczas spotkania poznamy podstawowe słowa i zwroty, osłuchamy się z językiem i spróbujemy przyjrzeć się jego specyfice poprzez rozmowę, teksty i ćwiczenia.

To propozycja zarówno dla osób, które dopiero zaczynają swoją przygodę z jidysz, jak i tych, które miały już z nim kontakt.

Na wydarzenie obowiązują zapisy: warsztaty@festiwalkulturyzydowskiej.pl. Liczba miejsc ograniczona.

Wystawa przygotowana przez Fundację Nobiscum, przybliża i upamiętnia wybrane żydowskie rodziny związane z Płockiem. Opowiada o ludziach, którzy tworzyli miasto – uczyli się, pracowali, wychowywali dzieci, mieszkali dłużej lub krócej, przemierzali ulice, dzielili radości i troski dnia codziennego. Choć czasem nie pozostało po nich wiele śladów w dokumentach archiwalnych, to wciąż spoglądają na nas ze zdjęć zachowanych w archiwach rodzinnych swoich potomków: Arieh Bomzona, Sandry Brygart Rodriguez, Helene Armand, Guya Shapira, Roberta Winogrona, Anat Geffen, Izzy’ego Greenspana, Itaia Vishni, Amosa Bera, Haliny Hylander-Tureniec.

Wystawa powstała dla upamiętnienia przypadającej w tym roku 85. rocznicy deportacji Żydów z płockiego getta przy współpracy z Archiwum Państwowym w Płocku i dzięki dofinansowaniu Stowarzyszenia Żydowski Instytut Historyczny w Polsce.

Fundacja Nobiscum – założona w 2018 roku organizacja prowadzona przez Gabrielę Nowak-Dąbrowską i Piotra Dąbrowskiego zajmująca się działaniami na rzecz przywracania pamięci o społecznościach żydowskich Płocka, Płońska i innych miast Mazowsza. Fundacja pomaga potomkom Żydów z badaniach genealogicznych, wydaje liczne publikacje, prowadzi także stronę JewishPlock.eu. Za swoją działalność w  2023 roku założyciele fundacji otrzymali nagrodę „Chroniąc Pamięć”, w 2025 roku byli także nominowani do Nagrody POLIN. W obszarze sztuki dźwiękowej fundacja prowadziła w latach 2018 – 2023 cykl koncertowy Sygnał/Szum, wydała także sześć map dźwiękowych dokumentujących audiosferę Mazowsza.

Gabriela Nowak-Dąbrowska – współzałożycielka Fundacji Nobiscum, historyczka i genealożka od 17 lat pomagająca potomkom Żydów z Płocka i nie tylko w odkrywaniu swoich korzeni i rekonstruowaniu rodzinnych historii. Autorka ponad 20 publikacji, a także wystaw, artykułów i materiałów na stronie JewishPlock.eu. Od 2023 roku jest specjalistką ds. merytorycznych Domu Pamięci w Płońsku, gdzie prowadzi dalszą działalność badawczą i edukacyjną.

Piotr Dąbrowski – współzałożyciel Fundacji Nobiscum, muzyk i producent tworzący w obszarze estetyk ambient i drone, autor nagrań terenowych, w tym licznych map dźwiękowych. Nagrał kilka płyt, występował solo i z innymi artystami, był kuratorem cyklu koncertowego Sygnał/Szum. Grafik, tłumacz i przewodnik licznych grup i osób indywidualnych zainteresowanych żydowską historią Płocka i Płońska. Od 2023 roku kieruje Domem Pamięci w Płońsku.

Podczas warsztatów prowadzonych przez Gabrielę Nowak-Dąbrowską z Fundacji Nobiscum, uczestnicy wykonają własne szyldy reklamujące działalność dawnych sklepików i zakładów rzemieślniczych z międzywojnia. Prócz szyldów, uczestnicy będą mieli także możliwość zaprojektowania i ozdobienia pamiątkowej torby z Festiwalu Kultury Żydowskiej w Grodzisku Mazowieckim.

Na wydarzenie obowiązują zapisy: warsztaty@festiwalkulturyzydowskiej.pl. Liczba miejsc ograniczona.

Fundacja Nobiscum – założona w 2018 roku organizacja prowadzona przez Gabrielę Nowak-Dąbrowską i Piotra Dąbrowskiego zajmująca się działaniami na rzecz przywracania pamięci o społecznościach żydowskich Płocka, Płońska i innych miast Mazowsza. Fundacja pomaga potomkom Żydów z badaniach genealogicznych, wydaje liczne publikacje, prowadzi także stronę JewishPlock.eu. Za swoją działalność w  2023 roku założyciele fundacji otrzymali nagrodę „Chroniąc Pamięć”, w 2025 roku byli także nominowani do Nagrody POLIN. W obszarze sztuki dźwiękowej fundacja prowadziła w latach 2018 – 2023 cykl koncertowy Sygnał/Szum, wydała także sześć map dźwiękowych dokumentujących audiosferę Mazowsza.

Gabriela Nowak-Dąbrowska – współzałożycielka Fundacji Nobiscum, historyczka i genealożka od 17 lat pomagająca potomkom Żydów z Płocka i nie tylko w odkrywaniu swoich korzeni i rekonstruowaniu rodzinnych historii. Autorka ponad 20 publikacji, a także wystaw, artykułów i materiałów na stronie JewishPlock.eu. Od 2023 roku jest specjalistką ds. merytorycznych Domu Pamięci w Płońsku, gdzie prowadzi dalszą działalność badawczą i edukacyjną.

Spotkanie wokół książki „Pęknięte lustro. Próba portretu Adama Czerniakowa” Patrycji Dołowy – próby przyjrzenia się postaci przewodniczącego Judenratu w getcie warszawskim, jego decyzjom, odpowiedzialności i dramatycznym wyborom podejmowanym w rzeczywistości Zagłady.

To także opowieść o pamięci i o tym, jak dziś próbujemy odtworzyć historię człowieka, którego los został na zawsze związany z jednym z najbardziej tragicznych momentów historii Warszawy.

Podczas spotkania autorka opowie o pracy nad książką, źródłach, z których korzystała, oraz o pytaniach, które pojawiły się w trakcie próby stworzenia portretu Adama Czerniakowa.

Rozmowę poprowadzi Ewa Bużałek z Muzeum Miasta Łodzi i Łódzkiego Szlaku Kobiet.

„Ptaki smutku” to koncert oparty na twórczości Jeszajahu Szpigla, żydowskiego poety i pisarza, którego wiersze i opowiadania powstawały w czasie Zagłady i po wojnie.

Łukasz Lach (L.Stadt) sięga po jego teksty, tworząc współczesną muzyczną interpretację tej poezji. To spotkanie słowa i muzyki, w którym przedwojenna i wojenna historia spotyka się ze współczesną wrażliwością.

Koncert jest próbą przywrócenia głosu twórczości Szpigla i przypomnienia postaci jednego z mniej znanych polskich żydowskich poetów XX wieku.

Helena Rubinstein – twórczyni globalnej marki – dziewczyna spod Krakowa, która wyruszyła w świat, by zawalczyć o siebie i stała się jedną z najbardziej wpływowych kobiet XX wieku! Poznajmy historię tej niezwykłej przedsiębiorczyni. Nauczymy się masażu twarzy wedle jej instrukcji, wykonamy własne pielęgnacyjne mikstury, przyjrzymy się różnym kreacjom Heleny Rubinstein i zaprojektujemy własne.

Warsztaty realizowane we współpracy z Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, finansowane przez mieszkańców Norwegii i budżet krajowy w ramach projektu Żydowskie Dziedzictwo Kulturowe

Na wydarzenie obowiązują zapisy: warsztaty@festiwalkulturyzydowskiej.pl.

Liczba miejsc ograniczona.

WNUCZKA NACZELNEJ (reż. Masza Makarowa, 2025)

63 min.

Ewa Heller, dziś 86-letnia psychoanalityczka ze Szwecji, przeżyła getto warszawskie. Jej babcia, żydowska lekarka Anna Braude-Hellerowa, dyrektorka szpitala dziecięcego w Warszawie, odmówiła wyjścia z getta i zginęła w czasie powstania 1943 roku wraz z pacjentami placówki.

Ewa z rodzicami i drugą babcią, Anną Natanblut, przeżyli wojnę po tzw. stronie aryjskiej. W 1945 roku Ewa z babcią, która kierowała żydowskim Domem Dziecka, zamieszkały w ówczesnym Piotrolesiu, dziś Pieszycach. Spędziły tam dwa lata

Wiosną 1946 roku Ewa z rodzicami wyjechali do Szwecji. Potem dołączyła do nich babcia, która porzuciła zawód i zaczęła opiekować się całą rodziną.

Po wielu latach Ewa wróciła do Warszawy, by znaleźć odpowiedź na pytanie – dlaczego jej druga babcia Anna Braude-Heller wybrała śmierć, a nie życie? Dlaczego nie chciała dołączyć do rodziny i spróbować się uratować? W czasie swoich poszukiwań poznała osoby, które pamiętają jej babcię i ją sama z czasów, o których ona pamięta tak niewiele. „Wnuczka Naczelnej” to opowieść o przeszłości, pamięci i dramatycznych wyborach, utkana z opowieści osób, których spotyka bohaterka. Jest to również wzruszająca historia o przyjaźni, emigracji i życiu w nowym kraju.

Scenariusz i reżyseria / Written & directed by:
Masza Makarowa

Zdjęcia / Cinematography:
Artem Gurev
Viktor Volkov
Patryk Kostewicz
Masza Makarowa

Montaż / Editing:
Vladimir Tyutikov
Artem Gurev
Masza Makarowa

Postprodukcja i dźwięk / Post-production & sound:
Vladimir Tyutikov

Grafika i animacje / Graphics & animation:
Katarzyna Rodak

Producent / Produced by:
Muzeum Getta Warszawskiego / Warsaw Ghetto Museum
Masza Makarowa

Film był rozwijany w ramach programu Szkoły Historycznego Dokumentu Filmowego
Developed in part within the Historical Documentary Film School

Masza Makarowa – historyczka, dziennikarka i dokumentalistka. Edukatorka Muzeum Getta Warszawskiego, przewodniczka miejska i autorka Przewodnika po dawnym getcie warszawskim (2023). Absolwentka Polskiej Szkoły Reportażu, Szkoły Historycznego Dokumentu Filmowego, University of Manchester oraz moskiewskiej Szaninki, zamkniętej decyzją władz rosyjskich. Współpracowała z rosyjskim Memoriałem.

Reżyserka filmu dokumentalnego Wnuczka Naczelnej (2025). Obecnie pracuje nad książką reporterską o dr Annie Braude-Hellerowej, naczelnej lekarce żydowskiego Szpitala Dziecięcego Bersohnów i Baumanów. W ramach Międzynarodowej Szkoły Filmowej Un/Filmed pracuje nad kolejnym filmem dokumentalnym. W TVP prowadzi programy Vot Tak i Oko na Wschód.

Wydarzenie realizowane we współpracy z Muzeum Getta Warszawskiego.